فارکسزمان مطالعه: 5 دقیقه

پیپ، لات و اسپرد در فارکس چیست؟ راهنمای محاسبه ارزش معامله

راهنمای پایه و محاسباتی فارکس: ارز پایه و مظنه، پیپ و pipette، لات و اندازه قرارداد، ارزش پیپ، bid/ask، spread، margin و تفاوت بازار اسپات با فیوچرز ارزی.

تیتیم تحریریه TradX1
انتشار: 2026-09-19به‌روزرسانی: 2026-09-19
TradX1 Research & Strategy Note
راهنمای گام‌به‌گام و تصمیم‌گیری ساختاریافته در معامله‌گری
MACRO
خلاصه اجرایی و کلید کاربردی:
راهنمای پایه و محاسباتی فارکس: ارز پایه و مظنه، پیپ و pipette، لات و اندازه قرارداد، ارزش پیپ، bid/ask، spread، margin و تفاوت بازار اسپات با فیوچرز ارزی.

برای محاسبه سود، زیان و حجم در فارکس باید 3 مفهوم را از هم جدا کرد: پیپ واحد تغییر قیمت، لات بیان اندازه موقعیت، و spread فاصله قیمت خرید و فروش است. هیچ‌کدام به‌تنهایی مقدار ریسک را نشان نمی‌دهند؛ ریسک پولی از ترکیب فاصله توقف، ارزش هر پیپ، حجم و هزینه اجرا به دست می‌آید.

اعداد رایج لات و رقم اعشار قرارداد طبیعی بازار نیستند. اندازه قرارداد، حداقل حجم، ارزش point و روش نمایش قیمت را از مشخصات همان نماد و کارگزار بگیرید؛ به‌خصوص در CFD، حساب‌های cent و محصولات آتی.

ارز پایه و ارز مظنه

در EUR/USD، یورو ارز پایه و دلار ارز مظنه است. نرخ 1.1000 یعنی برای 1 واحد یورو، 1.10 دلار لازم است. خرید جفت‌ارز به معنی خرید ارز پایه و فروش ارز مظنه است؛ فروش آن جهت مواجهه را برعکس می‌کند. CME نیز تأکید می‌کند عمل معامله روی ارز اول یا base اعمال می‌شود.

پیپ چیست؟

در بسیاری از جفت‌های متداول، 1 پیپ برابر 0.0001 تغییر نرخ است. در بسیاری از جفت‌های ین، 1 پیپ معمولاً 0.01 در نظر گرفته می‌شود. پلتفرم‌ها ممکن است یک رقم اضافه نمایش دهند که pipette یا fractional pip نامیده می‌شود. نام‌گذاری point در نرم‌افزارها یکسان نیست، پس محاسبه را با تغییر واقعی نرخ کنترل کنید.

مثال فرضی تغییر پیپ

مثال فرضی: EUR/USD از 1.0840 به 1.0865 می‌رسد؛ تغییر 0.0025 یا 25 پیپ است. USD/JPY از 148.20 به 148.55 برسد، تغییر متعارف 35 پیپ است. این مثال‌ها فقط فاصله قیمت را نشان می‌دهند؛ سود پولی بدون اندازه موقعیت مشخص نیست.

لات چیست؟

در خرده‌فروشی فارکس، convention رایج این است که standard lot برابر 100000 واحد ارز پایه، mini lot برابر 10000 و micro lot برابر 1000 واحد باشد. بااین‌حال ارائه‌دهندگان می‌توانند اندازه‌ها یا نام‌های متفاوت داشته باشند. در فیوچرز ارزی نیز هر قرارداد اندازه استاندارد بورسی خود را دارد و مفهوم lot خرده‌فروشی مستقیماً قابل انتقال نیست.

فرمول ارزش پیپ

ارزش پیپ در ارز مظنه = اندازه موقعیت در ارز پایه × اندازه 1 پیپ. برای موقعیت فرضی 100000 واحدی EUR/USD، ارزش 1 پیپ با اندازه 0.0001 برابر 10 دلار است. برای 10000 واحد، 1 دلار می‌شود. اگر ارز حساب با ارز مظنه متفاوت باشد، نتیجه باید با نرخ جاری تبدیل شود.

وقتی دلار ارز پایه است

در جفتی مانند USD/CHF، حاصل اولیه ارزش پیپ به فرانک سوئیس است. برای تبدیل به دلار باید آن را بر نرخ USD/CHF تقسیم کرد. چون نرخ تغییر می‌کند، ارزش پیپ دلاری نیز ثابت نمی‌ماند. ماشین‌حساب پلتفرم باید با یک محاسبه دستی نمونه تطبیق داده شود.

جفت‌های کراس

در EUR/GBP، ارزش پیپ ابتدا به پوند به دست می‌آید. اگر حساب دلاری باشد، ارزش پوندی با GBP/USD به دلار تبدیل می‌شود. وجود نرخ تبدیل دوم باعث می‌شود ارزش پیپ حساب حتی بدون تغییر شدید جفت اصلی کمی جابه‌جا شود.

Bid، Ask و Spread

Bid قیمتی است که معمولاً می‌توانید در آن بفروشید و Ask قیمتی است که می‌توانید در آن بخرید. spread برابر Ask منهای Bid است. معامله خرید در ask باز و در bid بسته می‌شود؛ بنابراین موقعیت بلافاصله پس از ورود به اندازه spread هزینه ضمنی دارد. در نقدشوندگی پایین یا خبر، spread می‌تواند افزایش یابد.

مثال فرضی هزینه spread

مثال فرضی: spread برابر 1.2 پیپ و ارزش هر پیپ موقعیت 5 دلار است. هزینه تقریبی ورود ناشی از spread برابر 6 دلار است؛ پیش از کمیسیون و لغزش. اگر stop فقط 8 پیپ فاصله داشته باشد، این هزینه بخش بزرگی از R را مصرف می‌کند.

کمیسیون و مدل قیمت‌گذاری

برخی حساب‌ها spread بزرگ‌تر و کمیسیون جداگانه ندارند؛ برخی spread خام‌تر و کمیسیون رفت‌وبرگشت می‌گیرند. مقایسه باید با هزینه کل برای اندازه و ساعات معامله شما انجام شود، نه فقط کمترین spread تبلیغ‌شده. swap یا financing شبانه نیز برای موقعیت‌های نگهداری‌شده هزینه یا اعتبار جداگانه است.

مارجین و اهرم

مارجین تضمین لازم برای بازکردن موقعیت است، نه حداکثر زیان آن. اهرم اجازه می‌دهد ارزش اسمی بزرگ‌تری با سرمایه کمتر کنترل شود و در نتیجه حرکت کوچک نرخ اثر بزرگ‌تری بر حساب داشته باشد. CFTC هشدار می‌دهد فارکس نوسانی و پرریسک است و سرمایه‌ای که توان از دست‌دادنش را ندارید نباید در معرض آن قرار گیرد.

محاسبه حجم از روی ریسک

فرمول ساده: حجم = بودجه ریسک ÷ (فاصله stop به پیپ × ارزش پیپ برای 1 واحد حجم + هزینه متناظر). مثال فرضی: بودجه 50 دلار، توقف 20 پیپ و هزینه برآوردی 5 دلار است. فقط 45 دلار برای حرکت قیمت باقی می‌ماند؛ پس ارزش پیپ مجاز 2.25 دلار است و حجم باید مطابق مشخصات نماد محاسبه و رو به پایین گرد شود.

اسپات OTC و فیوچرز ارزی

فارکس خرده‌فروشی معمولاً خارج از بورس انجام می‌شود و قرارداد کارگزار مهم است. فیوچرز ارزی قرارداد استانداردشده با سررسید و اندازه مشخص بورسی است. حتی convention مظنه می‌تواند میان spot و futures برای یک ارز متفاوت باشد؛ بنابراین جهت نرخ و کد قرارداد باید پیش از مقایسه نمودارها بررسی شود.

چک‌لیست مشخصات نماد

قبل از محاسبه ثبت کنید

  • ارز پایه و مظنه
  • اندازه قرارداد برای 1 لات
  • حداقل حجم و گام حجم
  • اندازه pip و point
  • ارزش tick یا pip اعلام‌شده
  • ارز حساب و نرخ تبدیل
  • spread معمول و زمان‌های افزایش آن
  • کمیسیون، swap و ساعات معامله

خطاهای رایج

اشتباهات محاسباتی

  • یکسان‌دانستن pip و آخرین رقم نمایشگر
  • فرض ارزش ثابت 10 دلار برای همه جفت‌ها و حجم‌ها
  • نادیده‌گرفتن تبدیل ارز حساب
  • محاسبه حجم از مارجین آزاد
  • حذف spread و کمیسیون از ریسک
  • انتقال مشخصات spot به futures یا CFD دیگر
  • گردکردن حجم رو به بالا

جمع‌بندی

پیپ فاصله قیمت، لات اندازه موقعیت و spread هزینه میان bid و ask است. ارزش پولی هر پیپ از اندازه موقعیت و نرخ تبدیل می‌آید و با نماد و ارز حساب تغییر می‌کند. پس از شناخت این اجزا می‌توان حجم را از بودجه ریسک محاسبه کرد؛ نه از بیشترین مارجین قابل‌استفاده.

نکات کلیدی و راهبردی

  • در جفت‌ارز، معامله روی ارز پایه یا ارز اول اعمال می‌شود.
  • اندازه رایج پیپ 0.0001 و برای بسیاری از جفت‌های ین 0.01 است، اما نمایش پلتفرم باید بررسی شود.
  • ارزش پیپ به اندازه موقعیت، جفت‌ارز و ارز حساب وابسته است.
  • spread و کمیسیون بخشی از ریسک واقعی‌اند.
  • مارجین آزاد معیار مناسبی برای انتخاب حجم نیست.
برچسب‌ها:#پیپ چیست#لات در فارکس#اسپرد فارکس#محاسبه ارزش پیپ#محاسبه حجم فارکس#جفت ارز

تیم تحریریه TradX1

تحلیل‌گر ارشد و تیم داده TradX1

تیم ارشد تحلیل داده، اقتصاد کلان و بازارهای مالی TradX1

منابع و مراجع گزارش

سوالات متداول

پیپ در فارکس چیست؟

واحد متعارف اندازه‌گیری تغییر نرخ جفت‌ارز است؛ معمولاً 0.0001 و برای بسیاری از جفت‌های ین 0.01.

یک لات فارکس چند واحد است؟

در convention رایج retail، لات استاندارد 100000 واحد ارز پایه است؛ اما مشخصات همان کارگزار و نماد مرجع نهایی است.

ارزش هر پیپ همیشه 10 دلار است؟

خیر. 10 دلار فقط در برخی جفت‌ها و برای موقعیت 100000 واحدی صادق است. نرخ تبدیل و اندازه موقعیت نتیجه را تغییر می‌دهند.

اسپرد چگونه هزینه ایجاد می‌کند؟

خرید در ask و فروش در bid انجام می‌شود؛ فاصله این دو باعث می‌شود معامله در شروع به اندازه spread هزینه ضمنی داشته باشد.

تفاوت لات و اهرم چیست؟

لات اندازه موقعیت است؛ اهرم نسبت ارزش اسمی موقعیت به سرمایه یا مارجین موردنیاز را توصیف می‌کند.

برای ادامه مطالعه و ارتقای مهارت

بازگشت به فهرست همه مقالات